تاریخ ارسال:ش, 1397/11/27 - 03:50 شناسه: 203

همسر ایده آل(منبر ده دقیقه ای)

همسر ایده آل
تنها امتیازى که مورد سفارش اسلام است و موجب تداوم ازدواج و خوشبختى مرد و زن مى‏گردد، و زیربنایى‏‌ترین امتیاز در امر ازدواج قرار دارد، «دین و اخلاق» است که با وجود این امتیاز اگر بعضى یا هیچ کدام از امتیازات ظاهرى نباشد...

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله رب العالمین ...

اللهم کن لولیک الحجةابن الحسن ...

طالبِ خونِ خدا، مَتى تَرانا وَ نَراکَ                          یابنَ مِصباح الهُدی، مَتى تَرانا وَ نَراکَ

چه شود با تو کنم گریه سرِ قبرِ حسین                  در مزار شهدا، مَتى تَرانا وَ نَراکَ

همه دم ناله ی من أَیْنَ مُعِزُّ الْأَوْلِیاست                  می زنم تو را صدا، مَتى تَرانا وَ نَراکَ

می زند تو را صدا از سرِ نیزه ها هنوز                     سرِ از بدن جدا، مَتى تَرانا وَ نَراکَ

چه شود ببینمت کنارِ بین الحرمین                        سر و جان کنم فدا، مَتى تَرانا وَ نَراکَ

چه شود از گُلِ رویت بدهی یک صدقه                   سرِ راهی به گدا، مَتى تَرانا وَ نَراکَ

همسر ایده آل

ازدواج، یک پدیدة اجتماعى مهم است که در امر آن نباید سهل ‏انگارى شود؛ زیرا انتخاب شریک و هم‏رازى براى طول زندگى مطرح است. پس، باید با چشمى باز و تحقیقى کافى اقدام نمود.

امتیازات همسر ایده‌‏آل‏ :
یکى از مهم‏ترین آرزوهاى پسران و دختران، انتخاب همسر ایده ‏آل است و در پى جواب این سؤال که: کدام همسر با چه امتیازاتى ایده‏ آل خواهد بود؟
در هر مکتب و مرامى براى این منظور امتیازات و ملاک‏ هاى خاصّى وجود دارد و اما در اسلام، که دینی جهانى و براى سعادت تمام انسان‏ها، (مرد و زن) در تمام شئون زندگى برنامه دارد؛

براى همسر ایده‌‏آل امتیازاتى بیان گردیده که بعضى از آنها، زیربنایى و اصیل و غیر قابل چشم‏ پوشى است و برخى، روبنایى و ظاهرى است. اگر زن و مردى داراى هردو نوع امتیاز باشند، بدون تردید «همسر ایده‌‏آل» خواهند بود. اما اگر بعضى یا هیچ یک از امتیازات روبنایى را دارا نباشد، اما صاحب امتیازات زیر بنایى و اصیل باشد، باز این مرد و زن، همتا و کفوّ همدیگرند.
و لکن اگر زن یا مردى، امتیازات زیربنایى را نداشته باشد و صاحب تمام امتیازات ظاهرى باشد، این شخص هرگز براى یک مؤمن «همتا و ‏کفو» نخواهد بود. و بسیار کم اتفاق مى‏افتد که ازدواج با او، انسان را به ایده‏‌هایش برساند، بلکه اکثر این نوع ازدواج‏ها، ناموفق خواهد بود.

جمال و زیبایى، مال و ثروت، حسب و نسب و برترى خانوادگى، شخصیت‏ اجتماعى، شغل پردرآمد، برجستگى مقام و منصب دنیایى، سنّ و سال، رنگى چنین و چنان و... همه از امتیازات ظاهرى و روبنایى و در درجة دوم است؛ بدین صورت که اگر هر کدام از آنها نبود، مشکلى در همتایى زن و مرد در امر ازدواج ایجاد نمى‏کند،

امتیاز زیربنایى و اصیل‏ :

تنها امتیازى که مورد سفارش اسلام است و موجب تداوم ازدواج و خوشبختى مرد و زن مى‏گردد، و زیربنایى‏‌ترین امتیاز در امر ازدواج قرار دارد، «دین و اخلاق» است که با وجود این امتیاز اگر بعضى یا هیچ کدام از امتیازات ظاهرى نباشد، مشکلى در امر ازدواج به وجود نخواهد آمد؛ بلکه به وعدة قرآن کریم و روایات، اکثر آن امتیازات در طول زندگى با عنایت و لطف الهى به دست مى‏آید.

خداوند مى‏فرماید: ان یکونوا فقراء یغنهم الله من فضله 1؛ «اگر فقیر باشند (ازدواج کنند)، خداوند از فضل خود آنها را بى‏نیاز مى‏کند.»

امام صادق‏ علیه السلام فرمود:

«اذا تَزوَّجَها لِدِینها رزقَهُ اللّهُ المالَ وَالجمالَ2؛  مرد اگر زن را به خاطر دین او بگیرد، خداوند مال و جمال هم به او مى‏دهد.»

براى روشن شدن این مطلب، بعضى از امتیازات ذکر شده در روایات را بررسى مى‏کنیم:

ثروت و جمال‏

گاهى مرد براى انتخاب همسر، جز زیبایى یا ثروت چیزى در نظر نمى‏گیرد و ملاک همة امتیازات همسر ایده‌‏آل او فقط زیبایى و ثروت است. بنابر تصریح تعدادى از روایات، او به همین هدفش هم نائل نخواهد شد.

امام باقرعلیه السلام نقل می‌کند که پیامبر(ص) فرمود:

«مَنْ تَزوّجَ امْرأَةً لا یَتَزَوّجَها الاّ لِجَمالها لَمْ یَرَ فیها ما یُحِبُّ. وَ مَنْ تَزَوَّجَها لِمالِها لا یَتَزَوَّجَها الاَّ لَهُ وَکَّلَهُ اللّهُ الَیهِ، فَعَلَیْکُمْ بِذاتِ الدّین3؛

کسى که در ازدواج هدفش تنها زیبایى است، به این هدف نخواهد رسید و کسى که هدفش ثروت است، خداوند او را به همان ثروت وامى‏گذارد (و ثروت، عامل نجات او نخواهد شد). بنا براین، بر شما باد به این که همسر دین‏دار را برگزینید.»

در روایت دیگر، امام صادق‏علیه السلام مى‏فرماید: «هرگاه مردى با زنى به خاطر جمال یا ثروت زن ازدواج کند، خداوند او را به همان جمال و ثروت وامى‏گذارد (از خیر و برکت دیگر زن، بهره‏مند نمى‏شود) و اگر به خاطر دین ازدواج کند، خداوند جمال و زیبایى را به او خواهد داد.»4

پیامبر اکرم‏( َص )فرمود:

«ایّاکُم و خَضْراءُ الدَّمَنْ5؛

از سبزه‏اى که در لجن زار روییده، بپرهیزید.» عرض شد: یا رسول اللّه! منظور چیست؟ فرمود:

«المَرأَةُ الحَسْناء فى‏ مَنْبَتِ السُّوء؛

زن زیبایى که در خانواده‏اى بد تربیت شده باشد (و از اخلاق الهى بى‏بهره باشد).»

زن نیز در انتخاب شوهر، باید «دین و اخلاق» را ملاک خود قرار دهد. حضرت على‏ علیه السلام فرمود: رسول اکرم‏( َص ) مى‏فرمود:

«هرگاه خواستگارى آمد که در مورد «دین و اخلاقش» او را مى‏پسندید، جواب مثبت به او بدهید...»6

از امام رضا علیه السلام نقل شده است:

«هرگاه مردى که دین و اخلاقش را پسندیدى براى خواستگارى دخترت آمد، جواب مثبت به او بده، فقر و تهیدستى او مانع تو از جواب مثبت دادن نشود؛ زیرا خداوند مى‏فرماید: اگر فقیر باشند، خداوند آنها را از فضل خود بى‏نیاز مى‏کند. »7

خاندان و حسب و نسب

یکى از افکار غلط و غیر منطقى، این است که بعضى مى‏گویند: او، همتاى ما نیست و به خاندان ما نمى‏خورد؛ زیرا داراى فامیل نیست و یا در فلان نژاد است.

انسانیّت و شرافت انسان، به علم و کمالات معنوى و دین و اخلاق است. نژاد و فامیل و امتیازات ظاهرى و ساختگى، ملاک برترى نخواهد بود.

امام صادق علیه السلام فرمود:

رسول خدا( َص ) دختر عمویش به نام «ضباعه» دختر زبیر بن عبدالمطلب را همسر مقداد بن اسود قرار داد (با این که ضباعه، سرشناس و مقداد، گمنام بود). و با این کار، خواست امر ازدواج آسان گردد و از سطح طبقه‏بندى، پایین آید و مردم همین شیوه را از آن حضرت پیروى کنند و بدانند که:

انّ اکرمکم عنداللّه اتقاکم (8 ؛

«همانا گرامى‏ترین شما در پیشگاه خدا، پاکترین شما مى‏باشد.»9

و در روایت دیگر، هنگامى که ازدواج ضباعه با مقداد تحقق یافت، عده‏اى از بنى‏هاشم نزد پیامبر( َص )آمدند و در این باره انتقاد کردند. رسول اکرم( َص ) فرمود:

«إنّى إنّما أَرَدْتُ أَنْ تَتَّضَعَ المَناکِحَ  ‏10 ؛

همانا خواستم بلند پروازى در ازدواج‏ها را به پایین بکشم».

و در نقل دیگر، پیامبر( َص ) فرمود:

«من، زید بن حارثه را همسر زینب (دختر عمّه‏ام) - دختر جحش - قرار دادم و همچنین ضباعه دختر زبیر بن عبدالمطلب را همسر مقداد نمودم:

لِیَعلَمُوا أنَّ أشْرَفَ الشَّرَفِ الإسلام ‏11؛  تا مردم بدانند که برترین شرافت‏ها، اسلام است.»

على بن اسباط - یکى از بزرگان اصحاب امام باقرعلیه السلام - در مورد ازدواج دخترانش نامه‏اى براى آن حضرت نوشت که: شوهرانى مثل خودم (که زندگى خوبى داشته باشند) نمى‏یابم، چه کنم؟

امام باقرعلیه السلام در پاسخ نوشت:

«مقصود تو را فهمیدم که شوهرى مانند خودت را نمى‏یابى؛ ولى در این باره، کار را به تأخیر نینداز؛ زیرا رسول خدا( َص ) فرمود: هرگاه شخصى که از دین و اخلاق او راضى هستید به خواستگارى آمد، همسر به او بدهید و گرنه، فتنه و فساد بزرگ رخ مى‏دهد.»12

پیامبراکرم( َص )مى‏ فرمود:

«هرگاه خواستگارى آمد که در مورد دین و اخلاقش، او را مى‏پسندید، جواب رد به او ندهید.» راوى مى‏گوید: عرض کردم: گرچه از نظر نسب در طبقة پایین باشد؟ فرمود: «آرى، اگر دین و اخلاق وی را پسندیدید، به او همسر بدهید و گرنه، فتنه و فساد عظیم در زمین رخ مى‏دهد.»13


پی‏‌نوشت‏ها:
1. نور / 32.
2. فروع کافى، ج 5، ص 332 و 333.
3. وسائل الشیعه، ج 14، ص 31، ب 14، من ابواب مقدمات النکاح، ح 4.
4. همان، ص 30، ح 1؛ فروع کافى، ج 5، ص 333.
5. وسائل الشیعه، ج 14، ص 29.
6. همان، ص 52، ب 14، ح 6.
7. مستدرک الوسائل، ج 14، ص 188، ب 24، ح 3؛ فقه الرضا (ع)، ص 31؛ نور / 32.
8. حجرات / 213.
9. تهذیب الاحکام، طوسى، ج 7، ص 395.
10. همان.
11. بحارالانوار، ج 103، ص 265 و 266؛ مکارم الاخلاق، ص 238.
12. وسائل الشیعه، ج 14، ص 51.
13. همان، ص 52.

کلمات کلیدی: 
Fill in the blank.