تاریخ ارسال:د, 1395/05/11 - 20:01 شناسه: 145

توبه

توبه
بار گناه انسان وقتی سنگین میشود احساس میکند چگونه میتواند از گناهان رها شود؟ گاهی تلقین میکند که: گناهان تو مانند طوقی به گردن توست. تو رنگ گناه گرفته ای. تو آلوده ای. تو پستی. راهی برای تو نمانده است. برای همین دیگر هرچه میخواهی بکش. ...............

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله رب العالمین ...

اللهم کن لولیک الحجة ابن الحسن ...

ماه زمزم ، قبله ی کعبه ، کجا دورت بگردم                                                در حرم یا مروه یا کوه صفا دورت بگردم

سر به قربانگه برم تا جان کنم قربانی تو                                                   روی در مشعر کنم یا در منی دورت بگردم

روی آرم در مدینه بر سر قبر پیمبر                                                           یا که بر گرد مزار مجتبی دورت بگردم

سوی شهر کاظمین آیم و یا پویم نجف را                                                  یا کنم چون نی نوا در نینوا دورت بگردم

همچو جابر پیرهن را جامه ی احرام سازم                                                 دور قبر خامس آل عبا دورت بگردم

سینه دارالزهد و قلبم را کنم دارالولایة                                                     در حریم قدس مولایم رضا دورت بگردم

ای خوش آن روزی که رو آرم به صحن عسکریین                                        تا که در سرداب سر من رای دورت بگردم

سالها دور تو گشتم ماه رویت را ندیدم                                                     تا ببینم ماه رویت را کجا دورت بگردم

میثم از خون جگر بر صفحه صورت نوشته                                                 عمر طی شد یوسف زهرا بیا دورت بگردم

(شاعر: حاج غلامرضا سازگار)

تشرف :

سید بن طاووس میفرماید : شخص موثقی برایم نقل کرد به کاظمین رفتم وارد حرم مطهر شدم ناگاه صدایی شنیدم که صاحب آن صدا حضرت امام محمد تقی (علیه السلام) را زیارت میکرد من صاحب صدا را قبل از این جریان میدیم ولی نمیدانستم وجود مقدس امام زمان (علیه السلام) است اما در این جا ایشان را شناختم در عین حال نمیخواستم بدون مقدمه خدمتشان مشرف شدم لذا داخل حرم شدم و سمت پایین پای امام کاظم (علیه السلام) ایستادم ناگاه همان بزرگوار که میدانستم حضرت بقیةالله هستند با یک نفر دیگر که همراه ایشان بود از حرم بیرون رفتند من آنها را میدیم اما مهابت حضرت و رعایت ادب مانعم میشد از ایشان چیزی بپرسم . (عبقری الحسان ، ص ۳۹)

یا قوم استغفروا ربکم ثم توبوا الیه ... (سوره هود آیه ۵۲)

مطلب اول: در یک تقسیم بندی واجبات به دو دسته تقسیم میشوند.

دسته اول: واجباتی که وقت زیاد دارند و از جهت وقت برای انجام آن مکلف در تنگنا نیست مانند نماز ظهر  که به مجرد وجود وقت آن تنگ نیست باید خواند اما تا نزدیک غروب آفتاب وقت دارد این واجبات را واجبات موسع گویند.

دسته دوم: واجباتی که وقت زیاد ندارند و از جهت وقت وسعتی ندارد باید زود اتیان شود مانند نزدیک طلوع آفتاب که نماز صبح در حال قضا شدن  است این لحظات آخر وقت تنگ شده و باید سریع انجام دهد این نوع واجبات را واجبات مضیق گویند.

توبه در ردیف واجبات مضیق است زیرا معلوم نیست که الان که مرتکب گناه شد آیا تا فردا یا چند ساعت دیگر زنده میماند یا نه لذا مضیق است باید زود توبه کند .

لذا لقمان حکیم به فرزند میفرماید:

 یا بنی لاتؤخر التوبه فان الموت یأتی بغتتا (سوره نساء آیه ۲۷)

پسرکم توبه را به تأخیر مینداز که مرگ دفعتا به سراغ انسان میاید.

مطلب دوم: در علم کلام قائده ای را مرحوم شیخ طوسی مطرح میفرماید بنام قائده لطف .

قائده لطف: یعنی خداوند متعال به حسب لطف خود در عالم امکان مسائل و مواردی را بر خود واجب کرده است( کسی بر او واجب نکرده خودش بر خودش واجب کرده) که به تعدادی از موارد اشاره میکنیم:

۱- رزق موجودات : خداوند متعال روزی دادن همه موجودات از جمله انسان را به خود واجب کرده است.

ان الله هو الرزاق ذوالقوة المتین ( سوره ذاریات آیه ۵۸)

۲- هدایت موجودات: خداوند متعال به قائده لطف هدایت این موجودات را به هدایت تکوینی (همه موجودات) و تشریعی (انسان) واجب نموده است که با ارسال رسل و انزال کتب انجام پذیرفته است.

نزل علیک الکتاب بالحق مصدقا لما بین یدیه و انزل التوراة والانجیل من قبل هدی للناس ....  (آل عمران آیه ۳)

۳- نظر رحمت: خداوند متعال بر همه عوالم هستی مخصوصا انسان با نظر رحمت نظر می‌نماید لذا نگاه خدا به انسان نگاه خالق رحیم و مهربان است و غضب خداوند نشأت گرفته از افعال عباد است .

یا من سبقت رحمته غضبه

حافظ میگوید:

بیا که دوش به مستی سروش عالم غیب                                  نوید داد که عالم است فیض رحمت او

۴- پذیرش توبه: خداوند متعال پذیرش توبه را از انسان بر خود واجب نموده است به قائده لطف.

هم خود به قائده لطف توبه پذیر است هم انسان توبه کننده را دوست دارد.

در آیات متعدد بر این امر اشاره شده است که :

ان الله تواب الرحیم -------------- ان الله یحب التوابین

مطلب سوم: انسان گاهی با گناه آلوده میشود که اگر باب رحمتی بنام توبه نبود حفظ بشر مشکل بود

توضیح اینکه: بار گناه انسان وقتی سنگین میشود احساس میکند چگونه میتواند از گناهان رها شود؟ گاهی تلقین میکند که:

 گناهان تو مانند طوقی به گردن توست. تو رنگ گناه گرفته ای. تو آلوده ای. تو پستی. راهی برای تو نمانده است. برای همین دیگر هرچه میخواهی بکش. تجاوز کن و گناه کن. شیطان هم در این وسوسه ها کمک میکند.

اینجا این باب رحمت خدا یعنی توبه به داد انسان میرسد و نسیم بسیار قوی و محکم امید ، وسوسه های پوشالین شیطان را بهم ریخته و از گناهان برمیگرداند.

حافظ میگوید:

دارم امید عاطفتی از جناب دوست                       کردم جنایتی و امیدم به عفو  اوست

مطلب چهارم: فوائد توبه:

۱- گناهان را می‌پوشاند :

یا ایها الذین امنوا توبوا الی الله توبه نصوحا عسی ربکم ان یکفر عنکم سیئاتکم       (سوره تحریم آیه ۸)

۲- برکات بر نعمات دنیوی نازل می‌گردد:

(یا قوم استغفروا ربکم ثم توبوا الیه یرسل السماء مدرارا و یزدکم قوة الی قوتکم                 (سوره هود آیه ۵۲)

* همه قوم توبه کنند نه توبه فردی. یعنی جامعه باید متحول شود.

* عقائد در طبیعت مؤثر ا ست.

* باران پی در پی از برکات توبه ا ست.

* افزایش نیرو روز بروز از برکات توبه است.

۳- توبه مانع نزول بلا می‌گردد:

(و ما کان الله معذبهم و هم یستغفرون)   ( انفال ۳۳)

۴- توبه موجب تأخیر در مرگ می‌شود:

یدعوکم لیغفرلکم من ذنوبکم و یؤخرکم ا لی اجل مسمی ( ابراهیم ۱۰)

۵- خوشحالی خدا را در بر دارد:

ان الله عزوجل یفرح بتوبة عبده المؤمن اذا تاب ( کافی  ج۲ ص ۴۳۶)

داستان: حتی توبه یک شیطان را میپذیرند

مرحوم مجلسی در بحار نقل میفرماید که: در میان بازماندگان ابلیس فقط یک نفر توبه کرد بنام هام که در زمان حضرت نوح علیه السلام و بدست آنحضرت توبه کرد

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:

روزی رسول اکرم (صلی  الله علیه وآله و سلم) نشسته بودند مردی بلند قامت و چهارشانه مانند نخل خرما وارد شد و سلام کرد آنحضرت جواب دادند و فرمود: ا ی بنده خدا قیافه تو و صحبت تو مانند جن است چه کسی هستی ؟  عرض کرد: هام پسر هیم (که او پسر لاقیس است ) و (لاقیس پسر ابلیس ا ست) هستم . رسول اکرم فرمودند: پس از تو تا ابلیس دو پدر بیشتر فاصله نیست ؟ جواب داد: بلی یا رسول الله . حضرت فرمود: چقدر از عمر تو گذشته؟ عرض کرد: من در زمانی که قابیل برادرش هابیل را کشت پسر بچه ای بودم که حرفها را متوجه میشدم دور نیزارها میگشتم و مردم را از وحدت باز میداشتم مردم را به قطع رحم میخواندم و طعام را فاسد میکردم .حضرت فرمود: چقدر روش تو بد بوده . عرض کرد: یا رسول الله از این حرفها بگذرید چون من توبه کردم و توبه من بدست جناب نوح علیه السلام انجام شد در کشتی با او بودم مرا گریانید از آن روز تا کنون که توبه کردم  پناه به خدا بردم از این که توبه خود را بشکنم ....

( بحارج ۶۳ ص ۸۳)

کلمات کلیدی: 
Fill in the blank.